Jarduera aitzindaria da, onddoekin mikorremedia bezalako teknologia jasangarrietan oinarritua.
- Urteetan hiri-degradazioaren foku izan den espazioa ingurumen-deskontaminazioaren erreferente bihurtzen ari da Durangoko Udalak eta Eusko Jaurlaritzak, Sprilur eta Ihobe erakunde publikoen bitartez, elkarrekin egindako lanari esker.
- 14.000 metro koadroko lurzati horretan bertan, Durangaldeko Ekogarapen Gunea sortzea aurreikusten da, eskualdeko ekonomia sustatzeko eta goi-mailako prestakuntza eskaintzeko zentro estrategiko berria izango dena.
Durango aurrera doa Fundifes zaharraren orubea berreskuratzeko planaren funtsezko fase batean, Tabira kaleko 48. zenbakian, onddoen bidezko mikorremediazioa bezalako teknologia jasangarrietan oinarritutako jarduera aitzindari bati esker. Ikuspegi berritzaile honek kutsatutako lurzoruen tratamendu eraginkorra ahalbidetzen du, eta mugarri bihurtu da hiriguneko ingurumen-berroneratzean.
2008an galdategia itxi zenetik 15 urte baino gehiago igaro ondoren, udalerriak eraldaketa-etapa berri bati ekin dio. Urte luzez hiri-degradazioaren gune izan den espazioa ingurumen-deskontaminazioaren erreferente bihurtzen ari da, Durangoko Udalaren eta Eusko Jaurlaritzaren arteko lankidetzari esker, Sprilur eta Ihobe erakunde publikoen laguntzarekin.
Mireia Elkoroiribe Durangoko alkateak, Sara Ocejarekin batera, Adolfo Uriarte Villalba Natura Ondare eta Klima Aldaketara Egokitzeko zuzendariarekin, Alexander Boto Bastegieta Ihobeko zuzendari nagusiarekin eta Txaber Ouro Sprilurreko Zuzendari nagusiarekin, lanen egoera bertatik bertara aztertu eta egindako jardueren eraginkortasuna egiaztatu dute.
2021etik aurrera, berreskurapen-plana hainbat fasetan garatu da: hondatutako egiturak modu kontrolatuan eraitsi dira, amiantoa bezalako material arriskutsuak kendu dira, eta 2023an lurzoruaren zein lurpeko uren ingurumen-karakterizazioa gauzatu zen, PCB eta TPH bidezko kutsadurak atzeman zirelarik. Horri erantzunez, 2025eko maiatzean lurzorua eta lurpeko urak berreskuratzeko berariazko plan bat onartu zen.
Sprilurrek eta Ihobek bultzatutako GARBILAND proiektuaren baitan, teknologia berritzaileak aplikatzen ari dira, besteak beste, onddoen bidezko mikorremediazioa eta biopila dinamikoak. Metodo hauei esker, lurzoruaren ezaugarriei egokitutako deskontaminazioa egin daiteke, modu eraginkorrago eta jasangarriago batean. Aurretik egindako saiakuntzek emaitza oso positiboak eman dituzte, eta, gaur egun, teknika horiek zuzenean ari dira ezartzen lursailean.
Indusketa lanetan, aurreikusi gabeko hondakinak zituzten putzu zahar bat identifikatu zen. Egoera premiaz eta segurtasunez kudeatu zen, proiektuaren egutegi orokorrean inolako aldaketarik eragin gabe, eta lanek normaltasunez jarraitzen dute tratamendu- eta jarraipen-fasean.
Durangoko Udalak oso positiboki baloratzen du erakundeen arteko ahalegin bateratua, eta osasun publikoarekin, jasangarritasunarekin eta hiri-berroneratzearekin duen konpromisoa berresten du.
14.000 m²-ko lurzati horretan bertan, Durangaldeko Ekogarapen Gunea sortzea aurreikusten da, ekonomia sustatzeko eta goi-mailako prestakuntza eskaintzeko zentro estrategiko berri gisa. Egitasmo hau Durangaldea Enpresa Ekimenak (DEK), Eusko Jaurlaritzak eta Bizkaiko Foru Aldundiak bultzatzen dute.
Elkoroiribe alkateak adierazi duenez, “proiektu honek ez du soilik orube bat berreskuratzea helburu; erakundeen arteko lankidetzak espazio degradatu bat etorkizunerako aukera bihurtzeko duen gaitasunaren adibide argia da. Onddoen bidezko mikorremediazioa bezalako teknologia berritzaile eta jasangarrien aldeko apustuak garapen-eredu arduratsuago baten alde dugun konpromisoa adierazten du. Etorkizuneko erronkei aurre egiteko prestatutako Durango bat eraikitzen ari gara, durangarrei aukera berriak eskainiz.”
Txaber Ouro, Sprilurreko Zuzendari nagusiak bere aldetik Eusko Jaurlaritzaren Lurzoru estrategiaren barruan kokatu du Durangoko egitasmoa “Euskadin prestatutako lurzoru industrial eskasiaren aurrean, 2030.urtera bitartean 400 hektarea berreskuratzeko asmoa duen estrategia horretan, Sprilurrek aurreikusita dauka kutsatutako edota erabiltzen ez diren 1.250.00 metro karratu lur balioan jartzea eta erabilera berrietarako aurreikusitako 1.600.000 metro karratutan jardutea.”
Ildo horretatik, Alexander Boto Bastegieta Ihobeko zuzendari nagusiak azpimarratu du sozietate publiko horrek lurzoruen deskontaminazioan eta Fundifeseko esku-hartzean egiten duen lana. “Tratamendu hau prozesu luzeagoa da, baina ez hain erasokorra ingurumenarentzat. Teknologia berritzaile horien aplikazioari esker, lurzorua deskontaminatzeaz gain, etorkizuneko beste erabilera batzuk ere baimenduko dira, eta beste leku batzuetan ere aplikatu ahal izango dira “.
